Dodatkowy kierowca w umowie. Co grozi za oddanie kierownicy osobie spoza umowy

Na trasie z Trójmiasta w Bieszczady po pięciu godzinach za kierownicą wymiana kierowcy jest rzeczą oczywistą. Problem zaczyna się wtedy, gdy osoba przejmująca auto nie jest wpisana do umowy najmu, bo przy podpisywaniu nikt o tym nie pomyślał. Zgłoszenie jej to formalność, a jego brak potrafi kosztować wartość samochodu.

Aktualizacja (2026): ustawa z 4 grudnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1872) zmieniła od 29 stycznia 2026 r. zasady opisane niżej w części o alkoholu. Zgodnie z art. 44b § 5 pkt 1 i § 6 Kodeksu karnego, jeżeli pojazd nie jest wyłączną własnością sprawcy – a wynajęte auto nią nie jest – sąd zamiast przepadku orzeka nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5 000 do 500 000 zł. Dalsza część akapitu opisuje stan prawny z lipca 2025 roku.

Kto może prowadzić wynajęte auto

Drogi są dwie i obie wynikają z naszych warunków najmu. Pierwsza to wpisanie drugiego kierowcy do umowy przy jej podpisywaniu – wystarczy podać nam jego dane. Druga to pisemne upoważnienie udzielone przez najemcę: OWU dopuszcza, żeby autem kierowała osoba upoważniona przez najemcę na piśmie, ale robi to na wyłączne ryzyko i odpowiedzialność najemcy, łącznie z odpowiedzialnością za szkody w pojeździe.

Różnica ma znaczenie przy ubezpieczeniu dobrowolnym. OWU wyłącza ochronę przy szkodzie powstałej, gdy kierowała osoba nieupoważniona przez wynajmującego, a upoważnienie od najemcy to nie to samo co zgoda wynajmującego. Dlatego przy każdym dodatkowym kierowcy najbezpieczniej jest zgłosić go nam i mieć go w umowie, a nie opierać się na kartce podpisanej na parkingu.

Każdy kierowca, niezależnie od trybu, musi spełniać te same warunki: mieć ukończone 21 lat i prawo jazdy od co najmniej dwóch lat. Warunki dotyczą wszystkich jednakowo. Nie ma znaczenia, że to małżonek najemcy, wspólnik ze spółki albo jego dorosły syn. Umowa najmu jest zawierana z konkretną osobą i to ona odpowiada za pojazd, a krąg osób uprawnionych do prowadzenia wynika z jej treści.

Dlaczego wypożyczalnia w ogóle o to pyta

Powody są konkretne i żaden nie jest formalnością.

Najważniejszy dotyczy ubezpieczenia. Ochrona z ubezpieczenia dobrowolnego oraz umowne ograniczenia odpowiedzialności najemcy działają przy założeniu, że pojazdem kierowała osoba uprawniona. Kierowca spoza umowy to naruszenie warunków, które w praktyce znosi tę ochronę.

Drugi dotyczy odpowiedzialności. Wypożyczalnia jako właściciel pojazdu odpowiada za to, komu go powierzyła. Musi umieć wykazać, kto miał auto w danym dniu, zarówno wobec ubezpieczyciela, jak i wobec organów przy mandacie.

Dochodzi do tego ocena ryzyka. Wymóg dwóch lat prawa jazdy i ukończonych 21 lat wynika ze statystyki szkód. Osoba, która zdała egzamin pół roku temu, nie zostanie dopisana do umowy niezależnie od tego, jak dobrze prowadzi.

Co się dzieje, gdy prowadzi ktoś spoza umowy

Rozróżnienie, które ma tu największe znaczenie, dotyczy dwóch różnych ubezpieczeń.

Ubezpieczenie OC działa zawsze wobec osoby poszkodowanej. Wynika to z ustawy, a nie z umowy najmu, więc nawet gdy pojazd prowadziła osoba nieuprawniona, poszkodowany dostanie odszkodowanie z polisy OC pojazdu. To nie jest jednak dobra wiadomość dla kierowcy, bo ubezpieczyciel ma w określonych przypadkach prawo regresu, czyli może następnie żądać zwrotu wypłaconej kwoty od sprawcy.

Uszkodzenie samego wynajętego auta to zupełnie inna sprawa. Tu rozliczenie odbywa się z wypożyczalnią, a wykupione ograniczenie odpowiedzialności typu CDW czy LDW przestaje chronić, bo warunkiem jego działania było prowadzenie pojazdu przez osobę uprawnioną. Zamiast udziału własnego w wysokości 2 000 zł netto przy szkodzie częściowej albo 4 000 zł netto przy szkodzie całkowitej, najemca odpowiada za pełną wartość naprawy albo pojazdu.

Sytuacja	Kierowca z umowy	Kierowca spoza umowy
Szkoda u poszkodowanego	pokrywa OC	pokrywa OC, regres tylko w przypadkach z ustawy
Szkoda częściowa w wynajętym aucie	udział własny 2 000 zł netto	pełny koszt naprawy
Szkoda całkowita lub kradzież	udział własny 4 000 zł netto	pełna wartość pojazdu

Drugi wiersz tabeli wymaga komentarza, bo łatwo go przeczytać za szeroko. Katalog przypadków, w których ubezpieczyciel może żądać zwrotu wypłaty od kierującego, jest zamknięty i wynika z art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych: m.in. prowadzenie w stanie nietrzeźwości lub po użyciu alkoholu, pod wpływem środków odurzających, bez wymaganych uprawnień, ucieczka z miejsca zdarzenia, wejście w posiadanie pojazdu w wyniku przestępstwa. Sam brak wpisu w umowie najmu na tej liście nie figuruje – to naruszenie umowy z wypożyczalnią i podstawa naszych roszczeń, a nie osobna przesłanka regresu z OC.

Do tego dochodzi właśnie to naruszenie umowy najmu, które daje wypożyczalni prawo do jej natychmiastowego rozwiązania i zatrzymania kaucji na poczet roszczeń. Kaucja zaczyna się od 1 000 zł i zależy od auta, więc przy poważnej szkodzie pokrywa jedynie ułamek kwoty. Jej wysokość dla konkretnego modelu podajemy w ważnych informacjach.

Gdy kierowca nie ma uprawnień w ogóle

Osobny, znacznie poważniejszy przypadek to prowadzenie przez osobę bez prawa jazdy albo w okresie zakazu prowadzenia pojazdów. To już nie kwestia umowy, tylko odpowiedzialności wykroczeniowej lub karnej samego kierującego, a właściciel auta odpowiada za powierzenie pojazdu takiej osobie.

Podobnie z alkoholem. Jazda po alkoholu wynajętym autem wyłącza ochronę z ubezpieczenia dobrowolnego i uruchamia sankcje karne. W stanie prawnym obowiązującym w 2025 roku Kodeks karny przewidywał przepadek pojazdu prowadzonego przez nietrzeźwego kierowcę, a gdy pojazd nie stanowił wyłącznej własności sprawcy – przepadek jego równowartości. Przy wynajętym aucie oznaczało to, że sprawca odpowiadał kwotą odpowiadającą wartości samochodu, którego nigdy nie był właścicielem. Warunki orzeczenia zależały od stężenia alkoholu i okoliczności czynu, więc nie sprowadzały się do jednej liczby. Piszemy o tym w tekście o przepisach obowiązujących kierowców w 2025 roku.

Jak dopisać kierowcę

Najprostsza droga to zgłoszenie przy podpisywaniu umowy. Potrzebne są dane z prawa jazdy i drugiego dokumentu tożsamości drugiego kierowcy oraz jego obecność albo kopie dokumentów. Wpis zajmuje kilka minut i nie wymaga dodatkowych formalności.

Jeśli potrzeba pojawi się w trakcie najmu, zadzwoń pod 515 405 005. Dopisanie kierowcy w czasie trwania umowy jest możliwe, ale wymaga naszej zgody i uzupełnienia dokumentów, a nie ustnej deklaracji przez telefon w drodze powrotnej.

Przy wyjazdach służbowych i firmowych zgłoś wszystkich, którzy mogą siąść za kierownicą, nawet jeśli plan przewiduje jednego kierowcę. Przy wynajmie floty na sezon albo na dłuższy okres ustalamy to indywidualnie, bo listy kierowców w firmie się zmieniają. Zasady dla firm opisaliśmy w zakładce dla firm.

Mandat i kolizja przy kierowcy spoza umowy

Poza kwestią odszkodowania jest jeszcze kwestia dowodowa. Przy kolizji policja spisuje dane osoby, która prowadziła, i te dane trafiają do notatki. Wypożyczalnia dostaje później dokumenty, z których wynika, że pojazdem kierował ktoś inny niż najemca, i sprawa wychodzi na jaw bez żadnego dodatkowego śledztwa.

Podobnie z fotoradarem. Wezwanie do wskazania kierującego trafia do właściciela pojazdu, czyli do nas, a my wskazujemy najemcę na podstawie umowy. Jeśli najemca oświadczy, że prowadził kto inny, sam ujawnia naruszenie umowy najmu.

Trzeci przypadek to kradzież albo szkoda parkingowa w czasie, gdy autem dysponowała osoba spoza umowy. Ubezpieczyciel pyta wtedy o okoliczności powierzenia pojazdu i odpowiedź na to pytanie decyduje o wypłacie.

Sytuacje, w których o wpis najłatwiej zapomnieć

Zmiana za kierownicą na trasie, gdy pierwszy kierowca jest zmęczony. Rozwiązaniem jest wpisanie obu osób przed wyjazdem, a nie improwizacja na parkingu przy autostradzie.

Podjazd po kogoś na lotnisko przez osobę, która nie jest najemcą. Auto stoi pod domem, kluczyki leżą na komodzie, a ktoś „tylko podjedzie”. To ten sam problem, tylko na krótszym dystansie.

Wesele i wyjazdy grupowe, gdzie bus jest wynajmowany przez jedną osobę, a prowadzi go inna. Tu wpis dodatkowego kierowcy jest po prostu częścią planowania wyjazdu.

Pełne warunki najmu, kaucji i zakresu ubezpieczenia zebraliśmy w ważnych informacjach. Zgłoszenie drugiego kierowcy przy rezerwacji nie kosztuje nic i zamyka temat, zanim stanie się problemem.