Łańcuchy śniegowe. Gdzie są obowiązkowe i jak je założyć na wynajęte auto

Łańcuchy śniegowe leżą w bagażniku przez cały wyjazd i zwykle nie są potrzebne. Bywa jednak taki odcinek na serpentynie przed przełęczą, na którym bez nich nie da się jechać dalej, a w kilku krajach ich brak jest po prostu wykroczeniem. Poniżej, gdzie obowiązują, jak je zakładać i czego nie robić na wynajętym aucie.

Znak C-18 i inne oznaczenia

W Polsce nakaz używania łańcuchów przeciwpoślizgowych wprowadza znak C-18: niebieskie koło z symbolem koła opasanego łańcuchem. Obowiązuje na wskazanej drodze do znaku odwołującego. Spotyka się go rzadko, głównie w Sudetach i Beskidach, na drogach lokalnych prowadzących do schronisk i ośrodków narciarskich.

Ten sam symbol jest używany w całej Europie, więc na drodze do przełęczy w Alpach znak wygląda identycznie. Bywa uzupełniony tablicą z warunkiem, na przykład informacją, że nakaz dotyczy pojazdów bez opon zimowych.

Znak nakazuje używanie łańcuchów na wskazanym odcinku, a nie samo wożenie ich w bagażniku – to dwie różne rzeczy i tylko ta druga wystarcza w krajach, które wymagają „wyposażenia zimowego”. Jednocześnie polski art. 60 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym pozwala jeździć w łańcuchach wyłącznie po drodze pokrytej śniegiem. Oba warunki trzeba czytać razem: służby ustawiają znak, gdy warunki wyżej na trasie tego wymagają, a jeżeli na odcinku przed znakiem asfalt jest suchy, łańcuchy zakłada się tam, gdzie zaczyna się śnieg. Gdy sytuacja na drodze nie zgadza się ze znakiem, decyduje bezpieczny przejazd i polecenia służb na miejscu, a nie jazda w łańcuchach po czystej nawierzchni.

Kraje, w których zimowe wyposażenie jest obowiązkowe

Poniżej ogólne zasady dla samochodu osobowego i busa do 3,5 tony. Przepisy bywają zmieniane, a w krajach federalnych i regionalnych różnią się między prowincjami, więc przed wyjazdem sprawdź je na stronie automobilklubu kraju docelowego.

Kraj	Okres	Czego wymaga
Austria	1 listopada – 15 kwietnia	opony zimowe przy warunkach zimowych, dopuszczalne łańcuchy na kołach napędowych
Włochy	15 listopada – 15 kwietnia	opony zimowe albo łańcuchy w aucie, na drogach wskazanych przez zarządcę
Słowenia	15 listopada – 15 marca	wyposażenie zimowe: opony zimowe albo letnie z łańcuchami w bagażniku
Czechy	1 listopada – 31 marca	opony zimowe przy śniegu, lodzie lub szronie na drodze
Słowacja	bez sztywnych dat dla aut osobowych	opony zimowe, gdy na drodze zalega zwarta warstwa śniegu lub lodu
Niemcy	cały rok, zależnie od warunków	opony zimowe lub całoroczne z symbolem alpejskim przy warunkach zimowych
Francja	1 listopada – 31 marca	w wyznaczonych gminach górskich: opony zimowe albo łańcuchy na pokładzie

Chorwacja ma własne wymogi zimowe na drogach górskich w tym samym okresie. Polska nie nakazuje opon zimowych w ogóle, co nie zmienia tego, że na oblodzonej drodze opony letnie się nie sprawdzają.

Symbol alpejski to trzy szczyty ze śnieżynką, oznaczenie 3PMSF. Sam napis M+S w krajach takich jak Niemcy przestał wystarczać.

Czy łańcuchy pasują do wynajętego auta

To pierwsze pytanie, a nie ostatnie. Nie każdy samochód dopuszcza jazdę z łańcuchami.

Rozmiar musi odpowiadać oponie. Łańcuchy sprzedaje się w grupach dopasowanych do konkretnych rozmiarów, a oznaczenie opony jest na jej boku, w formacie w rodzaju 205/55 R16. Zestaw kupiony na inne auto zwykle nie pasuje.

Prześwit między oponą a nadwoziem bywa zbyt mały. Producenci części aut z szerokimi oponami i niskim zawieszeniem albo zabraniają łańcuchów, albo dopuszczają wyłącznie modele o małej grubości ogniwa. Informacja jest w instrukcji obsługi, w rozdziale o kołach.

Łańcuchy zakłada się na koła napędowe. W większości aut z naszej floty jest to oś przednia, ale w BMW 320d xDrive i w Mercedesie E 220d 4MATIC z napędem na cztery koła sposób montażu określa producent i trzeba go sprawdzić w instrukcji. Zgadywanie kończy się uszkodzeniem nadkola albo przewodu hamulcowego.

Przy wynajmie obowiązuje jeszcze jedna zasada: zamiar użycia łańcuchów zgłoś nam przed wyjazdem. Zadzwoń pod 515 405 005, powiedz, jakim autem i dokąd jedziesz, a ustalimy, czy ten model je dopuszcza. Szkoda z niewłaściwie założonych łańcuchów obciąża najemcę, więc krótka rozmowa jest tu tania.

Łańcuchy stalowe czy pokrowce tekstylne

Poza łańcuchami ze stalowych ogniw sprzedaje się pokrowce tekstylne, nazywane skarpetami śniegowymi. Naciąga się je na oponę jak pokrowiec, są lżejsze i zakłada się je szybciej. Pomagają ruszyć i przejechać krótki zaśnieżony odcinek, ale na odsłoniętym asfalcie przecierają się szybko, więc zdejmuje się je jeszcze wcześniej niż łańcuchy.

Nie wszędzie zastępują łańcuchy. Francja w gminach górskich objętych zimowym obowiązkiem wymienia pokrowce obok łańcuchów i opon zimowych. W Austrii, gdy nakaz łańcuchów wprowadza znak, automobilklub ÖAMTC wskazuje, że trzeba założyć łańcuchy, a status pokrowców jest tam sporny. Przed wyjazdem w Alpy z pokrowcami sprawdź aktualne stanowisko automobilklubu kraju, przez który jedziesz. Pokrowiec, tak samo jak łańcuch, musi pasować rozmiarem do opony.

Jak je założyć

Ćwiczy się to raz w domu, na suchym podjeździe, a nie po raz pierwszy w ciemności na ośnieżonym poboczu. Zajmuje to chwilę, a całkowicie zmienia przebieg tej czynności w terenie.

• Zjedź w bezpieczne miejsce, poza pas ruchu. Włącz światła awaryjne, ustaw trójkąt i załóż kamizelkę.
• Zaciągnij hamulec postojowy i zostaw bieg. Na wzniesieniu podłóż coś pod koła.
• Rozłóż łańcuch na ziemi i rozplącz go całkowicie, zanim zbliżysz go do koła. Splątany łańcuch założony na oponę zostaje splątany.
• Przełóż linkę albo pałąk za oponą, od góry, i połącz jej końce po wewnętrznej stronie koła.
• Rozłóż siatkę na bieżniku, zapnij zamek zewnętrzny i naciągnij łańcuch napinaczem.
• Powtórz to samo na drugim kole. Łańcuchy zakłada się kompletem, na koła wskazane w instrukcji auta i zestawu, nigdy na jedno koło.
• Dopiero z założonym kompletem przejedź kilkadziesiąt metrów i sprawdź napięcie obu łańcuchów, a w razie potrzeby dociągnij. Łańcuch układa się na oponie dopiero po przetoczeniu.

Rękawice robocze i mata albo kawałek karimaty pod kolana zmieniają tę czynność z nieprzyjemnej w znośną. Latarka czołowa zostawia obie ręce wolne.

Jazda na łańcuchach

Maksymalna prędkość to zwykle 50 km/h, a przy wielu modelach producent zaleca 30 km/h. Wartość jest podana na opakowaniu i w instrukcji zestawu.

Jedzie się płynnie, bez gwałtownego przyspieszania i hamowania, unikając poślizgu kół. Łańcuchy dają przyczepność na śniegu i lodzie, ale na czystym asfalcie niszczą się w kilka kilometrów, a jednocześnie niszczą nawierzchnię, opony i zawieszenie.

Zdejmuje się je, gdy tylko droga jest przejezdna bez nich. To zwykle moment kilkaset metrów po zjeździe z odcinka górskiego, na pierwszej zatoczce. Po zdjęciu spłucz je z soli i wysusz przed schowaniem, bo mokre w plastikowym pudełku rdzewieją do następnego sezonu.

Reszta zimowego wyposażenia

Łańcuchy są ostatnim elementem, nie pierwszym. Wcześniej są opony zimowe, sprawny akumulator, płyn do spryskiwaczy o odpowiedniej temperaturze pracy i skrobaczka. Rozpisaliśmy to w tekście o jeździe zimą wynajętym autem.

Nasze auta wyjeżdżają zimą na oponach zimowych. Jeśli plan obejmuje Alpy albo drogi górskie z nakazem łańcuchów, prosimy zgłosić to przy rezerwacji, razem z kierunkiem wyjazdu, bo wyjazd za granicę wymaga naszej pisemnej zgody. Warunki najmu opisaliśmy w ważnych informacjach.